Vondelstraat 39 – 41 in Amsterdam

Restauratie en herindeling rijksmonument

Restauratie Rijksmonument aan de Vondelstraat 39 – 41 te Amsterdam. De Vrijmetselaars Stichting Amsterdam en Stadsherstel Amsterdam waren gezamenlijk opdrachtgever van de restauratiewerkzaamheden. Een constructie die de redding betekende van een uniek stuk cultureel erfgoed.

Vondelstraat nummer 41, op de hoek van de Vondelstraat en de Eerste Constantijn Huygensstraat, werd door architect Cuypers in 1873 gebouwd in opdracht van Heineken. Dit werd ‘het Bierhuis’, waar bezoekers werden ontvangen en bijgeschonken. Nummer 39, ‘het Vondelhuis’, stamt uit 1880 en was ooit een balzaal. Beide panden werden in 1903 door de vrijmetselaars van Amsterdam gekocht en samengevoegd tot één pand.

In 2012 waren beide panden zowel inwendig als uitwendig in slechte staat. De vrijmetselaars, die beide panden in bezit hadden en als één geheel gebruikten, verkochten nummer 41 aan Stadsherstel om de restauratie van nummer 39 financieel mogelijk te maken en hun activiteiten daarin voort te kunnen zetten. De restauratiewerkzaamheden hadden als doel de authentieke onderdelen uit de tijd van Cuypers te conserveren en tegelijkertijd de bijzondere identiteit van de vrijmetselaarsloge te behouden. Er zijn bijvoorbeeld nog glas-in-loodramen met geometrische figuren, gerelateerd aan vrijmetselarij. In de gevel van nummer 39 is een indrukwekkende vijfpuntige diamant met daarin een pentagram aangebracht met gekleurd glas op een zinken achtergrond. In nummer 39 bevindt zich ook de rode en blauwe tempel. De Vrijmetselaars blijven gebruik maken van het souterrain van nr. 41. Het overige deel van dat pand wordt door Stadsherstel als bedrijfsruimte verhuurd.

De werkzaamheden bestonden uit sloop, bescherming van authentiek onderdelen, installaties, funderingswerkzaamheden, metsel – en voegwerkherstel, isolatie, timmerwerkzaamheden, herstel houtwerk, herstel ramen, kozijnen, deuren, herstel dakconstructie, stucwerk, herstel plafonds en de binneninrichting.